Kasırgalara isim veriliyor olması dikkatinizi hiç çekmiş miydi?

Eskiden kasırgalar, enlem ve boylamları belirtilerek tanımlanıyordu. Sürekli değişen numaraları söylemenin güç olması ve bilgi aktarımının zorlaşması, kasırgalara isim verilmesiyle çözüm buldu.

kasırgayı nasıl isimlendirelim

19’uncu yüzyılın sonlarında Avusturalyalı meteorolog Clement Lindley Wragge, güney Pasifik’teki kasırgalar için önce Yunan alfabesini (Alfa, beta…) kullanırken, sonradan popüler kadın isimleri seçmeye başladı. Wragge, Avustralya Hava Dairesinin başına atanmasına engel olan politikacıların isimlerini de kullandı.

Queensland’taki bürosu kapatıldıktan sonra Wragge’ın sistemi unutuldu. 40 yıl sonra George Stewart, 1941 tarihli popüler romanı Storm’da, eski kız arkadaşlarının adını güney Pasifik kasırgalarına veren bu meteorologdan bahsedince, bu uygulama tekrar gündeme geldi. Özellikle de ABD donanması meteorologları ve Hava Kuvvetleri personeli arasında, İkinci Dünya Savaşı yıllarında popülaritesi arttı.

WhatsApp Image 2020 04 20 at 22.33.42 2

1947 yılında Miami’deki Hava Kuvvetleri Kasırga Dairesi, Kuzey Atlantik’teki fırtınaları ABD ordu ve donanmasının fonetik alfabesiyle (Able, Baker, Charlie vb) isimlendirmeye başladı. 1950 yılında art arda oluşan üç büyük kasırganın ardından Amerikan medyası da kasırgaları bu alfabeyle haberleştirdi. 1953’te kadın isimlerinin kullanılmaya başlanması ABD Ulusal Meteoroloji Dairesi tarafından gerçekleştirildi ve kayıtlara geçen ilk resmi kadın ismi, Alice oldu.

Yalnızca kadın isimlerinin kullanılmasının tepki çekmesiyle 1978 yılında erkek isimleri de uygulamaya katıldı ve her kadın ismi verilen kasırgayı, erkek ismi verilen kasırgalar izlemeye başladı. 1979 yılında Amerika Körfezini vuran Bob kasırgası, erkek ismiyle anılan ilk kasırga oldu.

WhatsApp Image 2020 04 20 at 22.33.42 1

Son olarak, günümüzde Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından belirlenen başka kurallar olduğu da vurgulayalım.

21 kadın ve erkek ismi sırasıyla kullanılıyor ve isim listesi, altı yılda bir yenileniyor.

Q, U, X, Y ve Z harfleriyle başlayan isimler kullanılmıyor. Çok sayıda can ve mal kaybına neden olan kasırgalar, listeden çıkarılıyor ve yerine, yeni bir isim ekleniyor. 2005 yılında çok ciddi zarara sebep olan “Katrina”, listeden çıkarılan isimlerden biri olarak örnek teşkil ediyor.

Bir sezonda 21’den fazla kasırga gerçekleşirse, isimlendirmede Yunan alfabesinden yararlanılıyor. Yine 2005 yılında bu yöntemin kullanılmasının sebebi ise, 27 kayıtlı kasırganın gerçekleşmiş olması olarak kayıtlarda yerini alıyor.

Yazar: Ezgi Güler