1994 yılında Wire dergisinin internet sitesi olan hotwired.com’un, gerçek anlamda ilk banner (görsel alan) reklamını yayına aldığı gün online pazarlamanın bu noktalara geleceğini öngörüp göremediğini bilemeyiz. Ama artık günümüz dünyasında Google’da bir arama yapıp bir ürüne baktıktan sonra reklamların peşimizi bırakmadığını hepimiz biliyoruz. Hatta bu durum bazen o kadar ileri gidiyor ki haber sitelerinde reklama basmaktan haberi okuyamadığımız ya da izleyeceğimiz videonun asıl süresinden çok reklam izlediğimiz oluyor. 2019’da markaların pazarlama bütçelerinin yaklaşık %501sini online pazarlamaya ayırmış olması da bugün internette maruz kaldığımız reklam sayısını doğruluyor. 

Google arama motorları pazarını domine ediyor.

Google, arama motor pazarını %87.42 oranında domine ettiği için sosyal ağlar dışında internette maruz kaldığınız reklamlar büyük oranda Google ağından çıkmış oluyor. Peki Google size bu reklamları neye göre gösteriyor? Google’a göre siz kimsiniz?  Google’ın hali hazırda sizle ilgili bildiği ve tahmin ettiği bilgiler var ve reklamları bu bilgilere göre kişiselleştiriyor. Bunu öğrenmek için tek yapmanız gereken Google’a “ads setting” yazmak sonrasında da Ads Setting sayfasına girmek. Sayfa eğer karşınıza İngilizce olarak çıkarsa, tarayıcınızdan dili Türkçe’ye çevirebilirsiniz. Sayfaya girdiğinizde yaşınız, cinsiyetiniz, bekar olup olmadığınız, kaç kişilik bir firmada çalıştığınız, ilgi alanlarınız ya da eğitim durumunuza kadar tahmini veya gerçek bilgiler göreceksiniz.

Aslında arattığınız kelimeler, verdiğiniz bilgiler ve tahminleme algoritması ile oluşturulmuş bir Google profiliniz var ve bu profil ışığında firma size en uygun olduğunu düşündüğü reklamı karşınıza çıkarıyor. Üstelik profildeki bilgilerin size uygun olmadığını düşünüyorsanız listeden çıkarabiliyorsunuz böylece size daha uygun reklamlar için hedeflemeyi ayarlamış oluyorsunuz.  Ya da kişiselleştirmeyi tamamen kapatıp daha statik bilgiler ile reklam gösterimine razı da olabiliyorsunuz.

google'a göre siz
Ad Setting Kişiselleştirme

Reklamlar nasıl karşımıza çıkıyor?

Reklam ayarları dışında da bir reklam ile niye karşılaştığınızı Google size açıklıyor. Diyelim ki belli bir markanın ayakkabısını aratırken alakası olmayan bir reklam gösterildiğinde sebebini merak ediyorsanız; sağ üst köşede bilgi gösterimine tıklayarak reklamın size neden gösterildiğini öğrenebilirsiniz. Önceki arama sorgularınızdan günün hangi saatinde olduğunuza kadar bir çok sebeple karşılaşabilirsiniz. Daha detaylı bilgi almak isterseniz, Google  “Belli bir reklamı neden görüyorsunuz?” sorunun cevabını  bu linkte paylaşmış.

image 8
Bilgi: Neden bu reklam?

Reklamları engellemenin bir yolu var mı?

Ben doğru hedeflenmiş reklamlar değil, hiç reklam görmek istemiyorum diyorsanız da tarayıcınıza AdBlock ya da Adblock plus gibi reklam engelleyici eklentiler ekleyebilirsiniz. Bu eklentiler kabul edilebilir koşulları sağlayan reklamlar dışındaki diğer reklamları engelliyorlar. Kabul edilebilir reklamlara kim karar veriyor derseniz; bu standartları belirleyen “The Acceptable Ads Committee” adında bağımsız bir komite var, aynı zamanda reklam engelleyicilerle de iş birliği içindeler. Hatta bazı engelleyiciler kabul edilebilir reklamları engellememe imkanını da kullanıcılara sunuyor.

Bu arada ilk yayınlanan reklam bannerı ile ilgili detayları merak ediyorsanız, adına bir internet sitesi bile kurulmuş. Buradan ulaşabilirsiniz.

image 9
27 Ekim 1994 yılında hotwired.com web sitesinde yayınlanan ilk banner.

1https://www.statista.com/statistics/216573/worldwide-market-share-of-search-engines/

2 https://hookagency.com/digital-marketing-budget/