Vyaçeslav Molotov (9 Mart 1890 – 8 Kasım 1986) Sovyetler Birliği dışişleri bakanıdır. Sovyet tarihi açısından en çetrefilli olan 1939-1949 yıllarında dışişleri bakanlığı görevinde bulunmuştur. II. Dünya Savaşı sırasında Stalin ile birlikte görev yapmıştır. Molotov Rusça çekiç anlamına gelmektedir.

molotof
Vyaçeslav Molotov (9 Mart 1890 – 8 Kasım 1986)

1939 yılında Dışişleri komiseri olan Molotov Sovyet topraklarını Nazi saldırılarından korumak istemektedir. Nazi Almanya’sının Polonya’yı işgal etmesiyle savaşı Sovyet topraklarından uzak tutabilmek için Sovyet güçleri de Polonya’ya girmiştir. Sovyetler Finleri de tehdit olarak görmekteydi. Finlerin neden Sovyetler için tehdit olarak göründüğünü anlayabilmek için birkaç bilgi vermemiz gerekiyor.

Finlandiya, 1917 Ekim devriminden önce Rus Çarlığı içerisinde yer almaktaydı. Ekim Devrimi sonrasında bağımsızlığını kazanan Finlandiya’da 1917-1918 tarihlerinde Fin İç Savaşı yaşanmıştır. Solcularla sağcılar arasında yaşanan iç savaş sırasında sosyalistler Kızıllar (Fince: punaiset) olarak, karşı taraftaki anti-sosyalistler ise Beyazlar (Fince: valkoiset) olarak adlandırılmıştır. Kızıllar, Sovyetler Birliği, Beyazlar ise Almanya tarafından askeri ve ekonomik olarak desteklenmişlerdir. Beyazlar iç savaşı kazanmıştır. Finler yüzlerini Almanya’ya çevirmiştir. Senatoda “Alman Krallığına Bağlı” mutlak monarşi dahi dile getirilmiştir.

Bu ara bilginin ardından içeriğimize devam edelim. Molotov’un fikri öncülüğünde Sovyetler artan Nazi Almanyası tehdidinden kendi topraklarını korumak için Polonya’ya girmesinin ardından Finlandiya’ya  Fin-Sovyet sınırının Sovyetler lehine düzeltilmesi yönünde ihtar verir. Fin yönetimi bu talebe red yanıtı vermiştir. Bunun üzerine 1940 Fin-Sovyet  Kış Savaşı başlamıştır.

İlginçtir ki savaş sırasında Finlandiya ordusunun başkomutanı Mannerheim’dır. Mannerheim devrim öncesi Rus Çarlığında I. Dünya Savaşı’nda etkin rol oynamış ve Rus ordusunda korgeneralliğe ve kolordu komutanlığına yükselmiştir. Bolşevikler ve Mannerheim birbirlerini devrim sonrasında karşı saflarda yer aldıklarından düşman olarak görmektedir.

carl gustaf
Carl Gustaf Emil Mannerheim

(Tam ismiyle Carl Gustaf Emil Mannerheim günümüzde de Finlandiya’nın en büyük devlet adamı olarak saygınlığını korumaktadır.)

Fin-Sovyet savaşı Finliler için oldukça yıkıcı olmuştur.

Sovyetler asker çıkararak topçularıyla şehirleri bombalarken bir yandan da acımasız hava saldırılarına başlamıştır. Finli sivillerin bir kısmı Norveç’e kaçarken askerlerin dahi çoğu ilk defa gördükleri tankla karşılaşmıştır. Fin köyleri bir brir boşalmıştır. Acımasızlığıyla, kendi idealine adanmışlığıyla bilinen Molotov ise uluslar arası basında artan baskılara cevap olarak Fiinlandiya’ya şiddet uygulanarak ele geçirildiği iddialarını reddediyor ve savaşla beraber kurdukları uydu devlet olarak “Finlandiya Demokratik Cumhuriyeti”nin kurulmasını sağlıyor. Devletin kurulmasının tabi ki tek sebebi var. Günümüzde de sıkça görüleceği üzere “işgalci güç” olmaktansa demokrasi için giden “yardımsever misafir güç” olmak ve uluslararası kamu oyuna şirin gözükmek…

Kızıl Ordu’nun saldırıları sebebiyle 1940 yılında Helsinki’de düzenlenmesi planlanan Olimpiyat Oyunları iptal edilmiştir. Öncesinde Tokyo’da planlanan olimpiyatlar Japonya’nın Çin işgali sebebiyle Finlandiya’da olacaktı. Olimpiyatın bahtsızlığına bakın ki bu sefer Finlandiya’da savaş çıkmış ve iptal edilmiştir.

molotof stalin

Dünya kamuoyunun dikkatini daha fazla çekmeye başlayan Fin işgaline karşı Molotov hala “Fin saldırganlığı”na vurgu yapıyordu. Tanklarla Sovyettler Fin piyadeleri silip süpürmektedir. Fin ordusunda anti-tank silahlar bulunmamaktadır. Sovyetler Finlilerin barış talebini kabul etmemektedir. Mühimmatı olmaksızın cephede ölen askerler, kaçmak dışında çözüm bulamayan siviller, barış çabası da reddedilen bürokrasi kademeleri yaşanan trajedinin sorumlusu olarak Moltov’u görmekteydi. Molotov ise dünya kamuoyunu, yaşanan trajediyi görmezden gelerek radyo programında“ SSCB Finlandiya’yı bombalamadığını, ekmek ve gıda paketi attığını, Fin halkını özgürleştireceklerini” söylemiştir.

Finliler bu açıklama sonrasında Sovyet  bombalarına “Molotov’un ekmekleri” lakabını takmıştır. Sovyetler ve Molotov nefretinden gözü dönen halk kendi imkanlarıyla, dünyanın hiçbir ülkesinden talep etmelerine rağmen tedarik edemekleri,  en ihtiyaç duydukları mühimmatı üretiyor : Tanksavar

Belki de cephede kullanılan en basit silahın çalışma prensibi şu şekildeydi : Cam bir şişenin içine benzin doldrmak, tutuşturmak ve fırlatmak. Finler bu şişeyi Sovyet tanklarının soğutma kanallarına fırlatmakta ve tanklara hasar vermektedir. Bu silaha verdikleri isim ise “Molotov’un ekmekleri”ne karşı aynı dalgalı üslupla :  “MOLOTOF KOKTEYLİ” (MOLOTOV COCTAİL)

Picture1

Savaşın sonucunu merak ettiyseniz  : Finlandiya ordusu sayıca çok üstün kuvvetler karşısında önemli başarılar elde etmişse de Finlandiya yenildi ve 1940‘ta oldukça ağır bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldı. 13 Mart 1940’ta Moskova Barış Antlaşması’yla savaş sona erdi. Yazımızda değindiğimiz Mannerheim ise 1944’de Finlandiya’nın 6. Cumhurbaşkanı olmuştur.

Yazar: historia vitae