Yaşamaya Dair – Tarihe Yön Veren Kadınlar

Ayrımcılıkla Mücadele Öncülerindden: Rosa Louise Parks

Geçmişten günümüze aktarılan, örf, adet, gelenek, görenek, alışkanlık, görgü, eşitlik, adalet gibi kavramların gelişmesinde birçok yapı taşı vardır. Bu yapı taşları kimi zaman bir sembol, kimi zaman bir olay kimi zaman ise bir insandır. Tarihe Yön Veren Kadınlar serimizde, günümüzün yapı taşı olan kadınları tanıyacağız.

Ten rengi ayrımcılığının sonunu getiren bir kadın: Rosa Louise Parks

rosa louise parks

1913 yılında, siyah-beyaz ten ayrımcılığının yüksek olduğu dönemlerde, Güney Amerika’da doğan bir kadının tarihi değiştiren protestosunu anlatalım.

Beyaz tenli insanların üstün görüldüğü Alabama eyaletinde, toplumun iliklerine işlemiş olan ayrımcılık, kendini toplu taşımada oluşturulan kurallarda da gösteriyordu. Halk çoğunluğunun siyahi olduğu bir toplumda, halk otobüslerinde beyaz tenlilere daha fazla koltuk ayrılıyor, siyah ve beyaz tene sahip olan insanlar farklı kapılardan otobüse biniyor, beyaz tenlilere yer vermek için otobüsten siyah tenli birinin inmesi gerekebiliyordu.

Bir gün iş dönüşü evine varmaya çalışan Rosa Parks, otobüste beyaz tenli birlerine yer vermesi için uyarıldı, oturduğu yerden kalkması istendi. O ise yalnızca yan koltuğa geçmekle yetindi. Şöforün polis çağırma tehditlerine karşı kararının arkasında duran Parks, kurallara uymadığı gerekçesiyle tutuklandı. Bu olay tarihe Montgomery Otobüs Eylemi olarak geçti.

image 36

Siyah tenli insanların sabrını zorlayan bu tutum, aralarında kenetlenmeleri ile güçlerini birleştirmelerine vesile oldu. İlerleyen zamanlarda Martin Luther King önderliğinde gerçekleşen ayaklanma ve davalar sonucunda Parks özgürlüğüne kavuştu ve eyalet kurallarında değişiklikler yapıldı. Bu, siyah tenliler için bir zafer niteliğindeydi, dolayısıyla Rosa Parks bu ayrımcılığın bitirilmesinde bir simge oldu.

Rosa Louise Parks,

  • 1994’te Rosa Louise Parks Barış Ödülüne layık görüldü.
  • 1996 yılında Cumhurbaşkanlığı Hürriyet Madalyası verildi.
  • 1999 yılında Times Dergisi tarafından 20. Yüzyılın İnsan Hakları Savunucusu seçildi.

Rosa Parks, o gün sessizce kalkıp yer verebilir, evinde içi içini kemirerek günlerini geçirebilirdi. Fakat o yanlış giden düzeni bozmak adına yaptıklarının arkasında durdu ve tarihteki yerini aldı.

Tüm güçlü kadınlar adına, serimiz devam edecek.

Yazar: Dilara Dinç